“ZET ONS IN”
PSYCHOTHERAPEUTEN VRAGEN ERKENNING TIJDENS
RONDE TAFEL IN HET FEDERAAL PARLEMENT
EXECUTIVE SUMMARY Op 14 maart 2024, kwamen beleidsmakers, psychotherapeuten, psychiaters, psychologen en creatieve therapeuten samen in het federale parlement. Daarbij gingen ze samen in gesprek over hoe psychotherapeuten volwaardig erkend en ingezet kunnen worden binnen een multidisciplinair mentaal zorgaanbod. Het resultaat was een reeks concrete handvaten waarop (toekomstige) beleidsmakers kunnen verder werken om de meerwaarde van psychotherapeuten binnen de context van een stijgende en diverse mentale zorgvraag te verzilveren. Concreet betroffen de handvaten vier beleidsaanbevelingen:
|
DRINGEND TIJD OM PSYCHOTHERAPEUTEN VOLWAARDIG IN TE ZETTEN
Het gaat niet goed met het mentale welzijn van de Belg: één op 3 Belgen kampt met een psychisch probleem. Daarnaast is er ook bij de jongeren een negatieve tendens. Zo rapporteert zo’n 22% van de Vlaamse jongeren al zelfmoordgedachten te hebben gehad[1]. De vraag naar geestelijke gezondheidszorg (GGz) is dus groter dan ooit. Met wachttijden die oplopen, zorgvragen die complexer en diverser worden, is er dringend nood aan méér handen in het veld zonder afbreuk te doen aan de kwaliteit van de geestelijke zorgverlener. Momenteel wordt echter niet elke zorgverlener optimaal benut. De Wet op de Uitoefening van de Geestelijke Gezondheidszorg (WUG-wet) bepaalt namelijk dat alleen artsen, klinische psychologen en klinische orthopedagogen mentale zorg mogen bieden[2]. Psychotherapeuten zonder deze vooropleiding vallen uit boot. Om een betere mentale zorg te kunnen garanderen, is het meer dan ooit belangrijk om het aanbod te verbreden, zonder in te boeten op kwaliteit.
Daarom organiseerde de Belgische Federatie van Psychotherapeuten (BFPT), samen met federale volksvertegenwoordigers Kathleen Depoorter (N-VA) en Nathalie Muylle (CD&V), op 14 maart 2024 een rondetafelgesprek in het federale parlement. Onder de noemer “het geestelijke gezondheidszorglandschap hertekenen op maat van een diverse en stijgende zorgnood” gingen psychotherapeuten, psychiaters, psychologen, creatieve therapeuten en beleidsmakers in gesprek om concrete handvaten te bieden aan de toekomstige beleidsmakers die in regeringsonderhandelingen zullen treden na de verkiezingen op 9 juni 2024. Het centrale thema betrof de vraag hoe psychotherapeuten kwalitatief opgeleid en ingezet kunnen worden, en hoe hen volwaardig te erkennen binnen een broodnodig multidisciplinair mentaal zorgaanbod.
PSYCHOTHERAPEUTEN: COMPLEMENTAIRE EXPERTEN DIE DE PATIËNT CENTRAAL STELLEN
Eén perspectief schiet vaak tekort om zowel de complexiteit als de eigenheid van een zorgbehoevende te snappen. Elke cliënt heeft unieke noden waar niet zomaar elke mentale zorgverlener een oplossing voor kan bieden. Binnen de GGZ is het de bedoeling om zorgbehoevenden zoveel mogelijk in hun vertrouwde context zorg te kunnen bieden en de nodige GGZ-expertise aan te bieden[3]. Om die gepersonaliseerde zorg te kunnen bieden, dient de zorgbehoevende dus toegang te hebben tot verschillende takken van het GGZ-aanbod. En daar komt psychotherapie in het plaatje; bij psychotherapie is de therapeut zelf het middel om mensen te begeleiden in hun lijden. Psychotherapeuten hebben dus een specifieke expertise en zorgverlening, complementair aan die van de medische benadering van psychiatrie en psychologie. Die expertise vraagt een afzonderlijke opleiding, waar een vooropleiding tot psycholoog of psychiater geen vereiste is om de zorgverlening naar behoren uit te oefenen.
Vooropleiding zou dus niet als determinant mogen gelden voor de erkenning van een psychotherapeut als kwalitatieve zorgverlener, beroepsintegriteit en -ethiek wel. Dat laatste verwijst voornamelijk naar het vermogen van de therapeut om de eigen tekortkomingen en beweegredenen te kennen die het professionele handelen kunnen doordringen. Met andere woorden, is een integere psychotherapeut in staat om het lijden van de cliënt te begrijpen en kwalitatief te begeleiden, ongeacht of die een medische vooropleiding heeft gehad[4]. Zolang psychotherapie niet als een afzonderlijke GGZ-tak wordt beschouwd, kan het inzetten van een multidisciplinair team voor een divers en laagdrempelig zorgaanbod niet gerealiseerd worden. Een daar zijn vooral de wachtende patiënten met diverse mentale zorgnoden slachtoffer van.
STOP MET HET DICHTKNIJPEN VAN DE ZORGADER
Om de meerwaarde van psychotherapie ten volle te doen ontluiken, zijn er enkele obstakels. Zoals eerder vermeld, erkent de WUG-wet, die in 2014 onder toenmalig Minister van Volksgezondheid Maggie De Block werd gestemd, de hele psychotherapeutische GGZ-tak niet als een autonome beroepsstroming. Met andere woorden, wordt een deel van de “zorgader” dichtgeknepen. Een multidisciplinaire aanpak waarbij een team van experten (huisartsen, verpleegkundigen, psychiaters, psychologen, psychotherapeuten, counselors, psychologisch consulenten, seksuologen, etc.) samenwerkt om zorg-op-maat te kunnen bieden, wordt zo verhinderd. In het kader van de recente RIZIV-conventie om geestelijke gezondheidszorg laagdrempeliger en goedkoper te maken, is dit net uiterst belangrijk. Aangezien de conventie enkel geldt voor een beperkt aantal geconventioneerde psychologen en orthopedagogen, zijn de verlaagde drempels een maat voor niets als de wachttijden blijven oplopen. Gezien de huidige Minister van Volksgezondheid zelf stelde dat de druk op het aanbod zal blijven toenemen, is het essentieel om het aanbod kwalitatief te verbreden[5]. Nu al verdrinken huisartsen in het werk. Zo zijn 30% van de consultaties bij huisartsen vandaag mentale zorgvragen en vereisen de stijgende verslavingsproblematieken een aanpak dicht bij te cliënt. De oplossing ligt echter voor het grijpen: psychotherapeuten roepen daarom op: ‘zet ons in!’
DE AANBEVELINGEN OM DIT IN PRAKTIJK OM TE ZETTEN
Om daadwerkelijk een multidisciplinair zorgaanbod, met psychotherapie als volwaardige stroming, te bekomen dienen er vier opeenvolgende stappen gezet te worden:
Eén ding is duidelijk: de consensus tussen de diverse takken van de GGZ om de lange wachttijden en diverse zorgvraag aan te pakken, is groot. Meer dan ooit roepen ze samen op om iedereen kwalitatief en multidisciplinair in te zetten. Het is nu aan het beleid om deze voorstellen verder uiT te werken en om dit om te zetten in concrete maatregelen.
DEELNEMERS
Hieronder de volledige deelnemerslijst van de ronde tafel op 14 maart 2024:
OVER BFPT
De Belgische Federatie van Psychotherapeuten is een organisatie bestaande uit psychotherapeuten uit verschillende psychotherapeutische stromingen en organisaties. We streven naar de verdere kwalitatieve uitbouw van psychotherapie door het benaderen van psychotherapie als een afzonderlijke discipline en het erkennen van psychotherapeuten als autonome beroepsbeoefenaars. De Federatie wil een gesprekspartner zijn voor het beleid. We erkennen zowel de huidige erkende vooropleidingen als bachelors in menswetenschappen als psychotherapeuten, mits zij een specifieke opleiding psychotherapie volgen die aan de gestelde kwaliteitseisen voldoet. De Federatie waardeert diversiteit, werkt vanuit de vraag van de persoon, streeft naar vertrouwen en vernieuwing, en hanteert respect en transparantie binnen de organisatie.
CONTACT
Sonja Delbeecke
Voorzitter Belgische Federatie van Psychotherapeuten
0496 50 56 65
[1] Departement Zorg. Vlaamse Overheid. Link:https://www.zorg-en-gezondheid.be/vlaamse-jongeren-rapporteren-algemene-tevredenheid-maar-meer-mentale-en-fysieke-klachten
[2] Departement Zorg. Vlaamse Overheid. Link:https://www.zorg-en-gezondheid.be/wet-van-4-april-2014-tot-regeling-van-de-geestelijke-gezondheidszorgberoepen#:~:text=Deze%20wet%20is%20op%201,nog%20nadere%20regels%20moet%20bepalen.
[3] Zorgnet Icuro. Medewerkersbeleid in de geestelijke gezondheidszorg (2024). Link:https://www.zorgneticuro.be/verkiezingen-2024-speerpunten-ggz/1-medewerkersbeleid-de-ggz
[4] Leijssen, M. (2005). Gids beroepsethiek. Waarden, rechten en plichten in psychotherapie en hulpverlening. Link: https://www.existentieelwelzijn.be/publicaties/
[5] Persartikel De Morgen (12 Maart 2024): https://www.demorgen.be/nieuws/al-300-000-belgen-goedkoop-naar-psycholoog-toch-wachten-we-nog-lang~b001bfee/
Bijlage | Grootte |
---|---|
![]() | 288 KB |
Diksmuidseweg 1488900 IeperBelgiëON 0805116430
onthaal@bfpt-fbpt.be0496 50 56 65 (voorzitter Sonja Delbeecke)
Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer